باشد در آن خلاف است بعضي از مجتهدين كشيدن كل آب را واجب مىدانند وبعضي زيادة بر هفتاد دلو واجب نمىدانند واگر غايط تر در چاه افتد يا خون بسيار مثل آنقدر خون كه از ذبح كردن گوسفند بيرون آيد پنجاه دلو بايد كشيد واگر خون كم ريخته شود مثل آنقدر خون كه از ذبح كبوتر بيرون آيد ده دلو بايد كشيد وهم چنين اگر غايط خشك در چاه افتد واگر موش در چاه افتد وبميرد واز هم بپاشد يا سگ افتد وزنده بيرون آيد هفت دلو بكشند واگر موش از هم نپاشيده باشد سه دلو بايد كشيد واگر خرگوش يا روباه يا گوسفند يا خوك يا سگ يا گربه در چاه بميرد چهل دلو بكشند وهمچنين اگر بول مرد در چاه ريزد واگر گنجشكى در چاه بميرد يكدلو بايد كشيد وهر آبى كه مضاف مثل گلاب وعرق بيدمشك وغير ه به مجرد رسيدن نجاست به أو نجس مىشود اگر چه ده كر باشد ووضو وغسل به آن صحيح نيست نزد جميع مجتهدين مگر ابن بابويه كه أو تجويز وضو ساختن وغسل كردن به گلاب كرده وباقي مجتهدين تجويز نكرده اند دوم ازپاك كننده ها زمين است كه زير كفش وته پا ها را طاهر مىسازد واگر پاى شخصي را بريده باشند وبجاى پا از چوب چيزى ساخته باشند زير آن چوب را نيز طاهر مىسازد سيم ازپاك كننده ها آفتاب است كه طاهر مىسازد زمين نجس را وحصير ( 1 ) وبوريا را هر گاه نجس باشد وخشك سازد وهمچنين طاهر مىسازد هر چه قابل نقل وتحويل نباشد مثل درخت وميوه كه بر درخت باشد ودرها وپنجره ها كه داخل عمارت شده باشد واگر از كل نجس ديوارى به طريق چينه بنا شده باشد وآفتاب بر يك روى آن بتابد وكل آن ديوار خشك كند روى ديگر آن ديوار واندرون أو همه پاك مىشود چهارم ازپاك كننده ها آتش است وآن طاهر مىسازد چيزى را كه انگشت ( 2 ) يا خاكستر كند اما اگر از كل نجس خشت بزنند وخشت را آجر سازند در طاهر شدن آن خلاف است وهمچنين اگر از كل نجس كوزه سازند وشيخ طوسي عليه الرحمة بر آنست كه اين هر دو طاهر مىشود واين قول قوة ( 3 ) دارد پنجم ازپاك كننده ها استحاله است يعنى تغيير صورت ونام شئ نجس مثل آنكه منى حيوان طاهر شود يا سگ در نمكزار افتد ونمك شود ششم انتقال يعنى نجس از جائى به جائى نقل شود مثل خون آدمي كه به شكم پشه ( 4 ) رود هفتم انقلاب مثل آنكه خمر سركه شود هشتم نقص مثل شيره انگور كه چون أو را بجوشانند نجس مىشود وچون چهار دانگ آن كم شود طاهر مىشود نهم اسلام وآن پاك مىسازد كافر را از

--> ( 1 ) در حصير وبوريا محل تأمل است صدر دام ظله . ( 2 ) در انگشت أحوط اجتناب است صدر دام ظله . ( 3 ) بلكه ظاهر نشدن قوة دارد كه صدر دام ظله . ( 4 ) به شرط آنكه در عرف بگويند اين خون شپش يا پشه است صدر دام ظله .